Een Verassende Natuurparel in Stuivekenskerke
Verborgen achter de historische Viconiahoeve in het schilderachtige Polderdorpje Stuivekenskerke, een deelgemeente van Diksmuide, ligt een van de meest waardevolle natuurgebieden van de Westhoek: de Viconia Kleiputten. Dit natuurreservaat van ruim 40 hectare groot is een waar paradijs voor natuurgenieters, wandelaars en vogelliefhebbers. Waar vroeger industriële kleiwinning plaatsvond voor steenbakkerijen, heeft de natuur de controle overgenomen en een uitzonderlijk rijk ecosysteem geschapen.
De Oorsprong: Van Industrieel Landschap tot Natuurreservaat
Het ontstaan van de Viconia Kleiputten gaat terug naar het midden van de 20e eeuw. Vanaf 1945 werd er in de polders van Stuivekenskerke op grote schaal klei gewonnen. Met kleine treintjes werd de afgegraven klei naar de IJzer vervoerd, om vervolgens per schip naar de steenbakkerij in Nieuwpoort te worden gebracht. Toen de ontginning in 1979 definitief stopte, bleven er zes ondiepe uitgravingen achter. Deze liepen al snel onder water en vormden het fundament van de huidige kleiputten.
Hoewel de plek in de jaren 70 op het punt stond om getransformeerd te worden tot een vuilnisbelt, staken lokale natuurliefhebbers en milieuactivisten daar een stokje voor. Dankzij hun inspanningen werd het gebied in 1981 officieel erkend als natuurreservaat. Vandaag de dag staat het reservaat onder de deskundige bescherming van het Agentschap Natuur en Bos, dat het terrein omvormde tot een bloeiend Natura 2000-gebied.
Een Mekka voor Vogelspotters
De variatie aan biotopen op een relatief kleine oppervlakte maakt de Viconia Kleiputten ongekend populair bij avifauna. Met zeven verschillende waterplassen, natte hooilanden, rietkragen, hagen en een sfeervol moerasbosje is dit gebied een dynamische tussenstop en broedplaats voor vogels. Tot op heden zijn er al maar liefst meer dan 195 verschillende vogelsoorten waargenomen.
In de lente- en zomermaanden klinkt het gezang van rietzangers, kleine karekieten en baardmannetjes vanuit het riet, terwijl weidevogels zoals de grutto, wulp, kievit en kluut rondom de drassige weilanden te spotten zijn. Ook zeldzamere gasten zoals de lepelaar en de zwarte ibis worden regelmatig gespot. Tijdens de wintermaanden transformeren de plasjes in een winterverblijf voor duizenden watervogels, waaronder de smient, wintertaling, pijlstaart en slobeend.
Prachtig Uitzicht vanaf de Moderne Uitkijktoren
Een absoluut hoogtepunt tijdens een wandeling door het reservaat is de indrukwekkende uitkijktoren. Deze 6,5 meter hoge toren, ontworpen in een stijlvolle omgekeerde kegelvorm met een bekleding van duurzaam cederhout, staat centraal in het gebied verscholen bij een bosrand. Vanaf het uitkijkplatform geniet je van een spectaculair en weids 360-graden panorama over de polderplassen, de IJzervallei en de omliggende graslanden.
Dankzij de strategische plaatsing van de toren en de aanwezige kijkgaten kun je de vogels op de plassen observeren zonder hun natuurlijke rust te verstoren. Vergeet dus zeker niet om een verrekijker of fotocamera met telelens mee te nemen!
Wandelen en Ontspannen in de IJzervallei
Rondom en doorheen de Viconia Kleiputten zijn fijne, onverharde wandelpaden en knooppuntenroutes aangelegd. De wandelroute leidt bezoekers langs houten vlonderpaden, rustige bomenrijen en open velden. Voor gezinnen met kinderen is er bovendien een uitdagende familie-expeditie uitgewerkt om op een speelse manier de geheimen van de poldernatuur te ontdekken.
Dankzij de ligging vlakbij de IJzer kan een bezoek aan de kleiputten uitstekend gecombineerd worden met een langere fiets- of wandeltocht langs de rivier, een stop bij de historische Viconiahoeve of een bezoek aan het rustieke dorpskommetje van Stuivekenskerke. Kasteelhoevestraat 1 in Diksmuide dient hierbij als ideaal vertrekpunt voor wie de pure stilte van de Westhoek wil ervaren.